Beschavingen die de uiterste houdbaarheidsdatum naderen, hebben er last van. Evenals maatschappijen die last krijgen van een duidelijke cesuur tussen een gevestigde orde en een nieuwe orde die werkelijk niets begrijpt van de plotse en belangenloze dadendrang van het zittend ‘management’. Zingeving. In een even machteloze als lachwekkend aandoende opwelling probeert de oude garde nog een keer zijn spierballen te laten zien. Die dan ook o zo flexibel rollen.
Hoe herken je de zingever? Bijna altijd een man, boven de 50. Gedistingeerd, maar nooit erudiet. Wie op die leeftijd de schapen nog niet op het droge heeft, is geen zingever maar een sukkel aan wie zin gegeven moet worden. Het zijn de mensen die zeggen dat anderen vooral na hun 65ste moeten doorwerken, en daarbij hun eigen gezondheid en tomeloze werkdrift als voorbeeld stellen.
Verder herken je ze aan hinderlijke vormen van betweterigheid die echter worden gebracht als een bijna onmenselijke kennis van zaken. Daarom zijn ze ook zo gefortuneerd natuurlijk. En kunnen ze hun onmetelijke expertise aanwenden voor belangeloze zaken. Deze betweterigheid vindt ook vaak zijn uitweg in schreeuwerigheid. Wie zo veel weet, hoeft zich natuurlijk ook niet te verliezen in de nuance. En bovendien is zingeving ook geen kwestie van nuance: het is goed omdat het goed is, het heeft duidelijk raakvlakken met religie, er is geen twijfel bij het bestaan van het Opperwezen, of dat nu God is of Zingeving. Verering is in feite het enige dat rest, en de dienaren, de zingevers, zullen hoogstpersoonlijk de hoogmis begeleiden.
Zingeving is net zo’n uitwas van het kapitalisme als geld. Maar dan omgekeerd. Seneca zei eens: ‘Geld maakt niet gelukkig.’ Hij kon het weten, hij was de rijkste man van Rome. Zingeving maakt gelukkig. Zo zeggen zij die het weten kunnen. Maar daar kom je pas achter als je een werkzaam leven lang alles gedaan hebt dat niets met zingeving te maken heeft. Dat de zingeving zelfs uitdrukkelijk verbiedt. Berouw komt na de zonde, en in dat licht bezien is zingeving een bijna een zinvol, zij het tamelijk marginaal, offer.
Nee, liever zien wij toch mensen die nu een zinvol leven leiden, persoonlijk maar ook op maatschappelijk gebied. Dat bespaart een hoop vals sentiment. We hebben liever mensen die nu wat geven, die nu deelnemen. Liever dan mensen die straks even gratis als ongevraagd zin gaan geven. Op het moment dat het hen uitkomt. Want dat heeft niets te maken met zin, met geven, of met zingeving. Dat is slechts een cynisch doorgeschoten vorm van eigenbelang. Maar wel beproefd en bewezen, het is de gestructureerde manier van zingeving die ze de positie en statuur heeft opgeleverd om goed te kunnen doen.
