Management is geen wetenschap. Dat weet bijna iedereen, maar toch is een aantal managementboeken, vaker onbedoeld dan bedoeld, het etiket ‘wetenschappelijk’ gaan dragen. Momentopnames van ‘best practices’ of resultaten uit generiek en vanuit methodologisch perspectief onverantwoord onderzoek blijken opeens wetenschappelijk gewicht te hebben. In het beste geval, want vaker gaat het om een eendimensionaal destillaat uit een kortstondig succesverhaal dat dan wetenschappelijk verantwoord heet. Dit is in het kort de boodschap van The Halo Effect waarin Phil Rosenzweig (ex-manager en tegenwoordig business professor) managementboeken tegen de academische meetlat legt, en vanuit dat perspectief te licht bevindt.
‘The central idea of this book is that our thinking about business is shaped by a number of delusions,’ zo begint Rosenzweig zijn boek. De meest desastreuze is het Halo Effect: goede resultaten worden toegeschreven aan een briljante strategie, een visionaire leider, competente medewerkers of een krachtige bedrijfscultuur. En gaat het onverhoopt mis, dan worden de positieve kwalificaties omgekeerd: slechte strategie, incapabele leider, enzovoort. De wetenschappelijke onderbouwing is natuurlijk ver te zoeken, opportunisme te over daarentegen. Dit Halo Effect is de wetenschappelijke bodem onder boeken als In Search of Excellence (van Peters en Waterman), Built to Last en Good to Great (van Collins en Porras), waarmee het nut volgens Rosenzweig navenant wordt ondermijnd.
Rosenzweig signaleert in totaal negen dwalingen, waaronder ‘absolute prestaties’ (elke bedrijfsprestatie is relatief, en wel in relatie tot de prestaties van de concurrentie; en dus nooit absoluut, zodat er ook geen formule is die resultaten garandeert), ‘enkelvoudige verklaringen’ (veel managementonderzoekers schrijven alles toe aan een factor, bijvoorbeeld cultuur of klantgerichtheid; in werkelijkheid zijn alle mogelijke en denkbare factoren sterk met elkaar gecorreleerd, zodat die ene factor nooit het effect kan hebben dat wordt gesuggereerd), en ‘grondig onderzoek’ (veel managementauteurs verwarren ruwe data met waardevolle informatie, zeker als ze erg veel data hebben verzameld; maar als de verzamelde gegevens niet valide zijn, en dat is vaak zo, dan zijn de conclusies ook niet valide, hoe valide de onderzoeksmethode ook is).
Volgens kenners is dit het type boek dat de nodige discussie gaat veroorzaken. Wie geïnteresseerd is, kan die discussie rechtstreeks volgen op het weblog van de auteur.
Phil Rosenzweig, The Halo Effect, Benbella Books, 2007.
