Online/Offline

‘@Slijterijmeisje Ik ontving je boek vanochtend: gefeliciteerd en veel dank. Het blijft een plezier om je te volgen.’ Deze tweet van Maxime Verhagen op 9/9 om 13.30 is misschien wel de kortst mogelijke samenvatting en tegelijk onbetaalbare aanbeveling van het boek Het meisje van de Slijterij van @Slijterijmeisje alias Petra de Boevere uit Breskens.

De economie van eer en oneer

In zijn boek ‘Help! We worden overgenomen’ legt NRC-journalist Jeroen Wester uit hoe de zogenaamde ‘moderne investeerders’ (de ‘sprinkhanen’ dus in tegenstelling tot de fatsoenlijke participatie- en investeringsmaatschappijen) te werk gaan. Onwaarschijnlijk simpel: ze kopen een bedrijf en dat bedrijf leent vervolgens een bedrag en stort dat op de rekening van de investeerder. Het rendement wordt verkregen door verkoop van onderdelen, opgedrongen nieuwe leningen tegen een bepaald niet marktconforme rente met lange looptijd, en ten slotte met de verkoop van de resten.

Tegenvoeters

Uren dwaal je door een wildvreemde stad op zoek naar het All Seasons Frontier Hotel. Dat dus niet blijkt te bestaan. Navraag leert dat vermoedelijk het Darwin City Frontier Hotel wordt bedoeld. Dat gelukkig wel bestaat en waar je al vele keren langs bent gereden. Aan het meisje achter de incheckbalie vraag je met gevoel voor sarcasme of dit het All Seasons Frontier Hotel is, en tot je verbazing zegt ze ja. Op de vraag waarom dat dan niet op de voorgevel staat, haalt ze haar schouders op en zegt dat het op de zijgevel staat. Je loopt vier keer om het hele gebouw heen om te constateren dat er van alles op de zijgevels en zelfs achtergevel staat behalve All Seasons Frontier Hotel. Als je dat vervolgens triomfantelijk binnen komt melden, zegt het meisje volstrekt stoïcijns dat het er wel staat.

Filosofie van de middelvinger

Het uitvoerige keuzemenu waar elke beller onvermijdelijk doorheen moet alvorens iemand van vlees en bloed aan de lijn te krijgen, wordt gepresenteerd als een kunststukje in service en efficiency. En dat is het ook, alleen niet voor de beller maar voor de organisatie erachter. Op listige wijze wordt de beller namelijk in het logistieke proces van die organisatie getrokken. Joep Schrijvers noemt dat ‘tomtomisering’. Hij bedoelt daarmee dat alles en iedereen ondergeschikt wordt gemaakt aan een neo-logistieke orde. Het systeem is leidend, en de mens wordt gedegradeerd tot onbetekenend radertje in een wereldomvattend logistiek imperium. In een nieuwe aflevering van de audioreeks Management Topics gaat Joep Schrijvers in op onze doorgeschoten organisatiemaatschappij.

Managementadvies

Een van de betere boeken over organisatieadvies is nog altijd Managementadvies van Chris Argyris. In dit boek laat Argyris zien waarom de meeste adviezen falen, en hij geeft meteen aan waar een goed advies aan moet voldoen. ‘Toegegeven: te veel management consultants verdienen geld aan problemen in plaats van aan oplossingen. Maar die worden dan ook ingehuurd door slechte managers. De toegevoegde waarde van de management consultant blijft echter in de kern onveranderd: zijn inbreng moet de doorbloeding in het hoofd van de ondernemer, manager dan wel ambtenaar te allen tijde stimuleren. De inhoud van het hoofd van de ondernemer, manager dan wel ambtenaar is uiteindelijk verantwoordelijk voor het succesvol mobiliseren van zowel de management adviseur als – en daar gaat het uiteindelijk om – zijn advies.’ Aldus Pieter Klaas Jagersma.

Advies(terug)blik

Het is stil rond het adviesvak, bar stil. Niet omdat het gilde is gedecimeerd, maar omdat het gros weer doet wat het eigenlijk altijd deed: uitvoeren. Dat deden ze altijd al, alleen heette dat even anders, met de nodige imagoschade en wanprestaties. Gerenommeerde bureaus die in hun ‘war for talent’ gedwongen waren om met middelmaat genoegen te nemen dat dan onder de bureauvlag voor toptalent moest doorgaan, senioren van wel 24 die door de wol geverfde managementteams de oren gingen wassen, of eenvoudige kabelleggers die in krijtstreep overall het aanleggen van een netwerk verkochten als systeemherontwerp. Met terugwerkende kracht en de wijsheid van nu blijken de boeken van de criticasters ‘avant la lettre’ verrassend actueel.

Zingeving

Beschavingen die de uiterste houdbaarheidsdatum naderen, hebben er last van. Evenals maatschappijen die last krijgen van een duidelijke cesuur tussen een gevestigde orde en een nieuwe orde die werkelijk niets begrijpt van de plotse en belangenloze dadendrang van het zittend ‘management’. Zingeving. In een even machteloze als lachwekkend aandoende opwelling probeert de oude garde nog een keer zijn spierballen te laten zien. Die dan ook o zo flexibel rollen.

Tijdbom

In boeken waar de link wordt gelegd tussen militaire strategie en bedrijfsstrategie is altijd een prominente plaats gereserveerd voor Sun Tzu en vooral Von Clausewitz. Dat levert vaak nogal geforceerde vergelijkingen, links en extrapolaties op, omdat juist deze twee boeken als het ware geketend zitten aan de tijd waarin ze zijn geschreven. Alsof je ‘Reis naar de maan’ van Jules Verne  gaat gebruiken om de ontwikkelingen in de ruimtevaart te verklaren en te voorspellen (lees hier een eerder artikel over de link tussen militaire en bedrijfsstrategie).

Another Great Crash?

De kranten staan er vol mee: wel of geen nieuwe crash? En als die crash komt, hoe structureel zullen de gevolgen dan zijn? Alles wijst op een ‘Great Crash’. Het vertrouwen in de financiële wereld is zoek, centrale banken grijpen onverwacht krachtdadig in, en, misschien wel het belangrijkste argument: het wordt duidelijk dat het financiële spel is gebaseerd op niets! ‘Waardepakketten’ zijn opgeknipt, en doorverkocht, het risico is afgedekt en ook weer doorverkocht, en dat risico ook weer, zodat er uiteindelijk letterlijk papieren tijgers verhandeld worden. Lucht is hier een eufemisme. Nu het rustig is, kunnen we nog even kijken naar wat er gebeurde bij die andere crash, The Great Crash van Galbraith. Opmerkelijk genoeg werd die crash veroorzaakt door niet ingrijpen van de banken.

In Osten etwas Neues

In het boek Schaduwen over de woestijn analyseert Jaap Jan Brouwer het management en de organisatie van de Duitse en geallieerde legers, en komt tot de conclusie dat de gevechtskracht en effectiviteit van de Duitse legers vele malen groter is dan die van de opponent. De belangrijkste reden hiervoor is het verschil in operationele tactiek, namelijk ‘Auftragstaktik’ versus ‘Befehlstaktik ‘. In zijn boek Het Oostfront doet Brouwer hetzelfde, maar nu gaan de Duitse en Russische legers op de snijtafel.